Skip to content

-Aardgasreductie=meer biomassa: waarom een publiek debat gewenst is

De problemen in Groningen rond aardgaswinning kunnen voor ons land grote gevolgen hebben, die nu nog niet zijn te overzien. De eerste signalen zijn niet bemoedigend. Laat ik voorop stellen dat ik begrijp hoe zwaar de problemen zijn die veel inwoners en gezinnen in onze ‘aardgasprovincie’ ervaren. Daarbij gaat het niet alleen om compensatie van de geleden schade, waarover het Gerechtshof Leeuwarden op 23 januari 2018 uitspraak deed, maar ook de psychologische aspecten zijn belangrijk (zie bron). Angst en zorgen over wat er in de toekomst nog kan gebeuren, zoals meer en wellicht nog zwaardere aardbevingen? In de afgelopen periode liepen de gemoederen hoog op.

Reductie van of zelfs geheel stoppen met aardgaswinning, zal ingrijpende gevolgen hebben voor onze samenleving. Dat in ons land de verzorgingsstaat kon worden opgetuigd, was mede te danken aan de hoge aardgasinkomsten van de overheid. Hierdoor waren we als burgers verwend, in vergelijking met veel anderen op de wereld. Daarnaast was er het gemak van koken en stoken op aardgas, de bijdrage die het gas leverde aan het vestigingsklimaat, waardoor grote bedrijven kozen voor ons land. Zij konden voor productieprocessen beschikken over goedkope energie en dat leverde veel werkgelegenheid op. Nu al groeit de druk van de overheid op bedrijven om over te schakelen op andere vormen van energievoorziening, zoals aardgas uit landen als Noorwegen en Rusland en alternatieve vormen zoals verbranding van biomassa.

Los van de menselijke en sociale aspecten die ik beschreef, zijn twee mogelijke gevolgen moeilijk in te schatten:
1. Door het wegvallen van aardgasinkomsten zal de druk op de begroting van overheden toenemen en dat zal voor veel burgers grote gevolgen kunnen hebben.
2. De reeds geplande transitie van Gronings aardgas naar andere vormen van energie-opwekking zal in een stroomversnelling raken. Beleid om alternatieven te stimuleren zoals waterstof, wind- en zonne-energie en verbranding van biomassa zou weleens een grote vlucht kunnen nemen. Goed rentmeesterschap zal overbelasting van het milieu moeten voorkomen.

Daarbij zullen we moeten bedenken dat aardgas, ondanks de actuele problemen en tragedies, een betrekkelijk schone energiebron is. Massale toepassing van biomassa voor energie-opwekking zal gevolgen hebben voor het milieu en de volksgezondheid, bijvoorbeeld t.a.v. de normen die gelden voor emissie van fijnstof en andere stoffen. In dicht bebouwde gebieden kan dit van invloed zijn op de volksgezondheid.
Omdat goed zicht hierop ontbreekt, is het noodzakelijk dat er een publiek debat over wordt gehouden. Een breed maatschappelijk debat, dat helderheid kan verschaffen over de richting waarin we als samenleving moeten koersen. Op 22 januari 2018 heb ik gebruik gemaakt van het grondrecht om verzoeken te richten tot de overheid en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport schriftelijk verzocht over dit onderwerp een publiek debat te initiƫren en ben benieuwd naar zijn reactie. Zie BriefPetitieBiomassaMinisterVWS

Bronnen:

ECLI:NL:GHARL:2018:618 Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 23-01-2018, 200.183.396/01 en 200.183.398/01. Uitspraak (deel ervan) in Hoger beroep van 23-01-2018 over Gaswinning in Groningen. Abstracte schadebegroting. In deze procedure staat de vraag centraal of particuliere woningeigenaren en corporaties aanspraak kunnen maken op schadevergoeding vanwege de waardevermindering van hun woningen ten gevolge van de gaswinning ook wanneer de woning niet wordt verkocht. Het hof beantwoordt deze vraag, net als de rechtbank, bevestigend. Uit de rechtspraak van de Hoge Raad volgt dat abstracte schadebegroting toelaatbaar is wanneer dat redelijk en doelmatig is

–Afscheid van de zorgeloze verzorgingsstaat. Diverse auteurs. Uitgeverij Het Spectrum, 1992.

Foto Jaap Spaans: Installatie voor blokverwarming, waarbij houtpellets met keurmerk worden gestookt om energie op te wekken