Skip to content

-MIJN SLOTPUBLICATIE: GELOOF EN DE GRONDWET

‘SLOTPUBLICATIE. DEZE WEBSITE WORDT NIET MEER AANGEPAST EN KOMT BINNENKORT TE VERVALLEN! MIJN DANK GAAT UIT NAAR ALLEN DIE DE AFGELOPEN JAREN DEZE WEBSITE HEBBEN BEZOCHT. GODS ZEGEN EN HET GA U GOED!’

Mijn eerste publicatie op deze website van 12 januari 2016 ging over de relatie tussen de Grondwet en de Bijbel. Ook deze laatste publicatie gaat daarover en dat is een bewuste keuze. Ik ben blij dat ik Nederlands staatsburger ben, inwoner van een democratische rechtsstaat, waarin de relatie tussen de overheid en de burger is geregeld in de Grondwet van 1815 (GW). Naast plichten hebben we als burgers belangrijke rechten en vrijheden, die verankerd liggen in de Grondwet. We mogen in vrijheid onze mening uiten, binnen de grenzen die de wet stelt. Wie die vrijheid misbruikt, kan achteraf door de rechter ter verantwoording worden geroepen. We mogen vergaderen en bijeenkomsten houden, bijvoorbeeld om een godsdienst te belijden, politieke meningen uit te dragen of naar een filosofische lezing te luisteren. Soms kunnen grondrechten met elkaar botsen en komen vrijheden en grondrechten op gespannen voet te staan met bijvoorbeeld het anti-discriminatie-artikel. De praktijk en jurisprudentie leren, dat het gelijkheidsbeginsel van artikel 1 GW dan vaak prevaleert boven andere grondrechten en vrijheden. Ook kan wetgeving worden ontwikkeld, die op gespannen voet staat met fundamentele grondrechten. Te denken valt aan wetgeving rond de invoering van biometrische identificatie of DNA-onderzoek, waardoor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer of de lichamelijke integriteit onder druk kwamen te staan. Goed voorbeeld is het referendum over de zogenaamde ‘Sleepwet’, dat in maart 2018 tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen werd gehouden. Een meerderheid was tegen deze aanscherping van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten en burgers gaven op die wijze te kennen dat volgens hen de privacy in het geding was. In onze complexer wordende samenleving staat de overheid steeds vaker voor de moeilijke taak om zwaarwegende keuzes te maken, bijvoorbeeld in het kader van de rechtshandhaving zoals bestrijding van cybercriminaliteit of terreurbestrijding en medisch-ethische kwesties. Tijdens mijn werkzame leven was ik langdurig werkzaam bij de overheid als beroepsmilitair, politieagent en bijzondere opsporingsambtenaar bij een inspectiedienst. Die werkervaring heeft in belangrijke mate bijgedragen aan mijn brede interesse voor onderwerpen die met de overheid te maken hebben.

De samenleving wordt complexer
Onder invloed van grensoverschrijdende processen als globalisering, digitalisering, wetenschap en technologie, migratie en de groeiende mobiliteit wordt de samenleving steeds complexer. In de ontstane dynamiek en onder druk van processen als secularisatie en ontkerkelijking, neemt de druk op een aantal ook voor christenen belangrijke grondrechten toe. Ambtenaren en andere werknemers kunnen dan een spanningsveld ervaren bij de uitvoering en handhaving van wetgeving of het verrichten van andere dagelijkse werkzaamheden. Daarom is het belangrijk dat burgers goed geïnformeerd zijn over hun rechten en vrijheden en vanzelfsprekend ook de plichten die de overheid hen oplegt. Vanuit die gedachte ben ik ruim 2 jaar geleden deze website begonnen. We hebben een overheid hard nodig, want regels en de handhaving ervan zijn noodzakelijk om chaos en willekeur in de samenleving te voorkomen. Een Bijbelse figuur die mij gelet op dit onderwerp aanspreekt is de profeet Daniel. Hij was als Hebreeuwse man in ballingschap in een ver land, bereikte ondanks de zware omstandigheden als vreemdeling een van de hoogste ambtelijke posities in het Babylonische en Perzische rijk, maar stelde de juiste prioriteiten toen de vrijheid om zijn godsdienst te belijden werd bedreigd. Hij moest wel optimaal geïntegreerd zijn om zo’n hoge positie te kunnen bereiken. Ondanks grote druk hield hij vast aan zijn waarden en normen. Als ik deze slotpublicatie op de site plaats is het 4 mei 2018 en herdenken we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en vieren Bevrijdingsdag. Het is 78 jaar geleden dat een bezettende macht de Grondwet achteloos terzijde schoof en burgers met een pennenstreek fundamentele rechten ontnam. Door middel van administratieve selectie werden groepen burgers bij razzia’s opgepakt en via doorgangskampen naar de vernietigingskampen in het Oosten vervoerd. DAT MAG NOOIT MEER GEBEUREN! Een blik in de wereld om ons heen leert helaas, dat we er onvoldoende in slagen de lessen van de geschiedenis in de praktijk toe te passen. Veel overheden blijken niet altijd betrouwbaar te zijn. De mensheid is getuige van een nieuwe wapenwedloop en er is zelfs gifgas ingezet tegen burgers. De welvaart op de wereld is oneerlijk verdeeld, waardoor veel mensen  in armoede leven en geen zorg kunnen krijgen of basisbehoeften kunnen betalen. Kinderarbeid en mensenhandel worden oogluikend toegestaan, miljoenen mensen lijden onder corruptie en overheden zijn actief op het gebied van cybercrime en cyberwar. Activiteiten die in de landen zelf strafbaar zijn gesteld en waarop streng wordt gehandhaafd, worden wel ingezet om de belangen van overheden te behartigen op het ingewikkeld mondiale podium. Dat roept uiteindelijk vragen op die te maken hebben met mentaliteit, geloof en zingeving. In diverse publicaties heb ik daarop gewezen.

De groeiende macht van de overheid
De macht en de invloed van de overheid zullen de komende decennia sterk toenemen. Het aantal problemen en uitdagingen dat op de mensheid afkomt is groot. Veel van die problemen zijn grensoverschrijdend van aard en daarom is de hulp van anderen nodig. Ten denken valt aan de zorgen om milieu en klimaat, cybercriminaliteit en cyberwar, oorlog en de wapenwedloop, terreurdreiging en de kwetsbaarheid van infrastructurele projecten als energievoorziening en transport, economisch protectionisme. Geen enkel land is in staat die uitdagingen het hoofd te bieden zonder hulp van anderen. Binnen de mogelijkheden die de rechtsstaat biedt zal ik, als meedenkend en betrokken burger, op mijn persoonlijke website aandacht blijven besteden aan deze belangrijke onderwerpen.

Bronnen:
–‘The Global Risks Landscape 2017 12th edition. Uitgave World Economic Forum, Commitment to improving the state of the world. Over de immense grensoverschrijdende uitdagingen die op de mensheid afkomen.
–Artikelen uit de Gw die zijn verwerkt in deze slotpublicatie: 1, 6, 7, 9, 10
–Relevante Bijbelgedeelten over de positie van de overheid en globalisering: Daniel 1 en 6:11 en 12; Mattheus 22: 15-22 en 24, Romeinen 13, Openbaring 13

Foto’s: Jaap Spaans. Buitenlandse schotelwagens tijdens verkiezingen voor het Binnenhof en op Het Plein (2017), voorzijde gebouw Tweede Kamer met verwijzing naar  ‘200 jaar Grondwet’, het belang van de Grondwet in onze rechtsstaat, verwerpelijke anti-Joodse wetten tijdens de Duitse bezetting, Vredespaleis symboliseert globalisering en de immense grensoverschrijdende uitdagingen waarmee de mensheid wordt geconfronteerd.